Dział spadku bez podatku, nawet jeśli nie jest równy!

Monika Markisz        20 września 2016        Komentarze (1)

money-1673582_640

https://pixabay.com/pl/ceny-monety-%C5%9Brodk%C3%B3w-pieni%C4%99%C5%BCnych-1673582/

Jednym z najczęściej czytanych na moim blogu wpisów jest ten poświęcony podatkowym skutkom działu spadku. Ten wpis znajdziesz tutaj tutaj.

Tym czasem okazuje się, że – na szczęście – kwestia opodatkowania spraw tego rodzaju, jak dział spadku, wcale nie jest jednoznacznie przesądzona!

W  wyroku z dnia 21 kwietnia 2016 roku (II FSK 1575/14), Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że podział spadku między spadkobiercami tak,  że jednemu z nich przypadną rzeczy lub prawa majatkowe o wartości przekraczającej jego pierwotny udział nie podlega podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Przedmiotem sprawy rozpatrywanej przez NSA była odpowiedź na pytanie, czy dokonanie działu spadku bez spłat i dopłat, w wyniku którego podatniczka uzyska nieruchomość o wartości przekraczającej jej udziały spadkowe, spowoduje uzyskanie przez nią nieodpłatnego świadczenia.

W wyroku NSA czytamy:

W judykaturze zauważa się, że świadczenia w naturze to świadczenia rzeczowe, których przedmiot jest inny niż pieniądz lub wartość pieniężna. Natomiast inne nieodpłatne świadczenia, to świadczenia, których przedmiotem nie są rzeczy, lecz usługi (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK II FSK 585/14).

Zdaniem rozpatrującego sprawę składu orzekającego uzyskana przez spadkobiercę w wyniku działu spadku dodatnia różnica w stosunku do jego udziału w masie spadkowej na podstawie dziedziczenia nie stanowi świadczenia w naturze w przedstawionym znaczeniu. W efekcie bowiem działu spadku dochodzi do realizacji roszczeń poszczególnych spadkobierców do wspólnego majątku objętego masą spadkową, w sposób który nie musi odpowiadać proporcjom ich udziału w spadku, wynikającym z dziedziczenia ustawowego lub rozrządzenia spadkodawcy.

Przyznanie spadkobiercy w drodze działu spadku np. całej nieruchomości wchodzącej do masy spadkowej, z pominięciem innych spadkobierców, rodzi po strony tych ostatnich roszczenie oświadczenia spłatę odpowiadającą ich udziałowi w całym spadku. Roszczenie to ma charakter pieniężny i nie zmienia tej okoliczności rezygnacja z jego dochodzenia.

Kluczową, zdaniem Sądu, jest kwestia zdefiniowania “nieodpłatnego świadczenia” celem oceny, że nierówny dział spadku może zostać uznany za takie nieodpłatne świadczenie.

W ocenie NSA brak jest jakichkolwiek argumentów merytorycznych, co do kwalifikacji świadczenia uzyskanego przez spadkobiercę w wyniku działu spadku ponad jego udział spadkowy, do “innych nieodpłatnych świadczeń”.

“Innymi nieodpłatnymi świadczeniami” mogą być wyłącznie bezpłatne usługi bądź bezpłatnie udostępnienie rzeczy lub praw, a tym samym nie jest możliwe rozszerzenie katalogu źródła przychodu z innych nieodpłatnych świadczeń o nieodpłatne nabycie rzeczy lub praw.

Reasumując, w ocenie Sądu dział spadku nie podlega podatkowi dochodowemu od osób fizycznych nawet, jeśli jednemu ze spadkobierców przypadną rzeczy (prawa) o wartości przekraczającej udział w spadku.

Opisane orzeczenie NSA powinno być inspiracją dla tych, którzy dokonali nierónego działu spadku i stoją przed dylematem oceny skutków podatkowych tego zdarzenia oraz dla tych, którzy dopiero rozważają taki scenariusz. Niemniej jednak każda sprawa jest inna i ocenę skutków podatkowych nalezy oceniać indywidualnie.

 

{ 1 komentarz… przeczytaj go poniżej albo dodaj swój }

Maciej Listopad 20, 2016 o 22:04

Polecam przeczytać.

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Dziękuję, że chcesz skomentować mój artykuł, jednak jeśli tą drogą poszukujesz pomocy prawnej, proszę Cię
o wiadomość na adres e-mail, który znajdziesz na stronie Kontakt.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: