Darowizna pieniędzy z majątku wspólnego małżonków a zwolnienie z podatku od spadków i darowizn

Monika Markisz        23 maja 2016        Komentarze (1)

Problem opodatkowania darowizny pieniędzy z majątku wspólnego małżonków podatkiem od spadków i darowizn wynika z faktu, że zazwyczaj dla organu podatkowego oczywistym jest, że doszło do zawarcia przez obdarowanego dwóch darowizn – z darczyńcami: mężem i żoną. Niejednokrotnie spotkałam się z sytuacją, że np. darowizna na rzecz dziecka ze wspólnego rachunku bankowego rodziców była postrzegana (na etapie składania zgłoszenia SD-Z2) jako de facto 2 darowizny: od mamy i taty. Może tak być, ale nie musi.

Dla prawnika, znającego Kodeks rodzinny i opiekuńczy i postrzegającego umowę darowizny jako zgodne oświadczenie woli obdarowanego i darczyńcy,  sprawa taka oczywista nie jest.

Sprawa komplikuje się, jeśli obdarowany nie należy do grupy zerowej. Jakie są więc skutki podatkowe umowy darowizny w sytuacji, gdy – przykładowo – obdarowaną jest siostra, a darczyńcą jej brat, pozostający w związku małżeńskim, we wspólności majątkowej małżeńskiej z żoną (a żona wyraża zgodę na zawarcie umowy darowizny)? Odpowiedź na to pytanie jest ważna, ponieważ żona brata nie należy do tzw. grupy zerowej (pisałam o tym we wpisie “Wybór zeznania w podatku od spadków i darowizn – od czego zacząć?“), a darowizna od takiej osoby nie skorzysta ze zwolnienia w podatku od spadków i darowizn. Jeśli przyjmiemy, że w takim wypadku darczyńcami są: brat i jego żona, obdarowana będzie musiała zapłacić podatek od spadków i darowizn od darowizny otrzymanej od żony brata (II grupa podatkowa).

Zainteresowanych odpowiedzią zachęcam do zapoznania się z interpretacją indywidualną przepisów prawa podatkowego z dnia 5 maja 2016 roku, wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie działającego w imieniu Ministra Finansów, znak IPPB2/4515-55/16-2/AF.

Oto fragment z uzasadnienia:

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że darowizna środków pieniężnych dokonana przez brata Wnioskodawczyni na rzecz Wnioskodawczyni będzie korzystała w całości ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn po spełnieniu warunków zawartych w tym przepisie. W przypadku, gdy umowa darowizny zostanie zawarta w formie aktu notarialnego wówczas na Wnioskodawczyni nie będzie ciążył obowiązek zgłoszenia przedmiotowej darowizny do właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

Wskazać należy, że dla powyższego rozstrzygnięcia pozostaje bez wpływu fakt, że darowana kwota środków pieniężnych będzie pochodzić z majątku wspólnego brata Wnioskodawczyni i jego żony. Okoliczność ta wywiera bowiem skutki jedynie w sferze prawa rodzinnego, gdyż stosownie do art. 37 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2015 r., poz. 2082), zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania darowizny z majątku wspólnego, z wyjątkiem drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych. W art. 37 § 4 ww. Kodeksu ustawodawca postanowił, że jednostronna czynność prawna dokonana bez wymaganej zgody drugiego małżonka jest nieważna. Jednakże, co wynika z § 2 omawianego przepisu ważność umowy, która została zawarta przez jednego z małżonków bez wymaganej zgody drugiego, zależy od potwierdzenia umowy przez drugiego małżonka. Z zacytowanych przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, że zgoda małżonka niezbędna jest dla stwierdzenia ważności jednostronnej czynności drugiego małżonka, w przypadku gdy jej przedmiotem są środki objęte wspólnością majątkową. Z faktu tego nie można jednak wywodzić, że wyrażając taką zgodę drugi z małżonków również staje się stroną umowy darowizny.

Uff, jest więc szansa na skorzystanie ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Przypominam również, że zawarcie umowy darowizny w formie aktu notarialnego sprawi, że obowiązek zgłoszenia jej naczelnikowi właściwego urzędu skarbowego spoczywa na notariuszu.

Nie wspomnę, że dobrze jest również uprzednio skorzystać z profesjonalnej pomocy radcy prawnego, doradcy podatkowego czy właśnie notariusza i oczywiście upewnić się co do skutków podatkowych zawieranej umowy.

{ 1 komentarz… przeczytaj go poniżej albo dodaj swój }

Helena Maj 23, 2016 o 09:14

Gratuluję omawiania problemów podatkowych bardzo pożytecznych i aktualnych dla wielu zainteresowanych osób. A co najważniejsze dla Czytelników bloga często bardzo “kosztownych” podatkowo. Pozdrawiam i czekam na nowe porady.

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Dziękuję, że chcesz skomentować mój artykuł, jednak jeśli tą drogą poszukujesz pomocy prawnej, proszę Cię
o wiadomość na adres e-mail, który znajdziesz na stronie Kontakt.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: