Przekazanie zysku na kapitał zapasowy a przychód z nieodpłatnych świadczeń

Monika Markisz        24 marca 2014        Komentarze (0)

Zanim podzielisz zysk wypracowany przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, zastanów się jak możesz to zrobić. Teoretycznie możliwości jest sporo. Wypłata dywidendy, podwyższenie kapitału zakładowego, pokrycie straty, wypłata nagród dla pracowników… wymieniać można tak jeszcze długo. W wielu spółkach, decyzją wspólników, zysk zostaje przekazany na kapitał zapasowy. Nie zawsze jednak takie rozwiązanie jest dopuszczalne. Czasami bywa ryzykowne.

Dlaczego?

A jakby inaczej – chodzi oczywiście o podatki.

A dokładnie – przychód z nieodpłatnych świadczeń. Pojęcie „nieodpłatnego świadczenia” użyte w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych obejmuje wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne lub gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie w majątku podatnika, mające konkretny wymiar finansowy.

Przepisy kodeksu spółek handlowych przewidują, że, wspólnik ma prawo do udziału w zysku wynikającym z rocznego sprawozdania finansowego i przeznaczonym do podziału uchwałą zgromadzenia wspólników. Co istotne, umowa spółki może przewidywać inny sposób podziału zysku. Jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej, zysk przypadający wspólnikom dzieli się w stosunku do udziałów. W uchwale o podziale zysku określa się, czy w ogóle ma dojść do wypłaty dywidendy, a także jaka wielkość zysku zostaje przeznaczona na wypłatę dywidendy. W uchwale tej nie określa się natomiast zasad podziału zysku, ponieważ są to kwestie wymagające rozstrzygnięcia zawartego w umowie spółki.

Przeznaczenie zysku uchwałą zgromadzenia wspólników w części na wypłaty wspólnikom, a w części na inne cele jest dopuszczalne wówczas, gdy umowa spółki przewiduje taką możliwość (interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 7 października 2010 r., znak: ILPB3/423-592(593)/10-2/EK).

W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2002 r. sygn. akt FPS 9/02 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że nieodpłatnym świadczeniem jest zarówno przeznaczenie zysku lub części zysku na określone fundusze w drodze uchwały zgromadzenia wspólników w sytuacji, gdy umowa spółki nie przewiduje wyłączenia zysku lub części zysku od podziału, jak i nie wypłacenie wspólnikom dywidendy niezwłocznie po podjęciu uchwały przez zgromadzenie wspólników w tym zakresie. Istnienie nieodpłatnego świadczenia jest w tym wypadku skutkiem niewypłacenia zysku wspólnikom.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 kwietnia 2003 r. sygn. akt III RN 103/02 stwierdził, że z chwilą przyjęcia przez wspólników Spółki bilansu za każdy rok obrachunkowy („zatwierdzenia wyników Spółki”), wspólnicy nabywają roszczenie o wypłatę należnej im części czystego zysku („proporcjonalnie do posiadanych przez nich udziałów”). W wyniku przekazania przez wspólników do dyspozycji spółki należnych im (stanowiących ich własność) kwot dywidendy, spółka uzyskała możliwość „nieodpłatnego dysponowania” tymi kwotami (podobnie: wyrok NSA z dnia 26 lipca 2005 r. sygn. akt FSK 2065/04 i z dnia 1 września 2005 r. sygn. akt FSK 2596/04).

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że tylko umowa spółki może stanowić o tym, czy zysk roczny ma być podzielony czy też zachowany np. na powiększenie kapitału zakładowego, utworzenia funduszu rezerwowego bądź też o przeznaczeniu czystego zysku w całości lub części na inne cele np. dobroczynne, społeczne, naukowe. Jeżeli jednak umowa spółki nie przewiduje tego rodzaju rozwiązań, to zgromadzenie jej wspólników nie jest uprawnione do innego rozporządzenia czystym zyskiem jak tylko dokonaniem jego podziału pomiędzy wspólników (por.: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2002 r. sygn. akt III RN 106/Ol, publ. OSNP 2003, Nr 11, poz. 261, wyrok NSA z dnia 15 lutego 2006 roku, II FSK 386/05, wyrok SN z 2 kwietnia 2003 r., III RN 103/02).

Porada w skrócie: Wspólnicy mogą zrezygnować z zysku i pozostawić go w spółce, przeznaczając np. na kapitał zapasowy. Przeznaczenie zysku na inne cele, niż podział pomiędzy wspólników, wymaga jednak stosownego umocowania wynikającego z zapisów umowy spółki. W sytuacji, gdy wspólnicy podejmują uchwałę o przekazaniu zysku na kapitał zapasowy, a nie jest to przewidziane w umowie spółki, po stronie spółki może powstać przychód z nieodpłatnych świadczeń, ponieważ spółka dysponuje środkami należnymi de facto wspólnikom.

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Dziękuję, że chcesz skomentować mój artykuł, jednak jeśli tą drogą poszukujesz pomocy prawnej, proszę Cię
o wiadomość na adres e-mail, który znajdziesz na stronie Kontakt.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: