Datio in solutum i podatki – część pierwsza

Monika Markisz        01 kwietnia 2014        Komentarze (0)

Pamiętaj, że od 2015 roku zasady opodatkowania w sytuacji stosowania instytucji datio in solutum ulegają zmianie!

Datio in solutum jest instutucją wykorzystywaną przez podatników między innymi w procesach restrukturyzacji (przekształcenia, połączenia, podziały), przy wypłacie dywidendy, zbywaniu składników majątku czy umorzeniu udziałów. Przykładowo –  w wypadku, gdy spółka nie posiada wystarczających środków,  zamiast wypłaty dywidendy pieniężnej, spółka przenosi na udziałowca prawo własności składnika swojego majątku. W ten sposób spółka wypełnia zobowiązanie w stosunku do uprawnionego z dywidendy bez konieczności np. zaciagnięcia kredytu na ten cel.

Prawdopodobnie od 1 stycznia 2015 roku instytucja datio in solutum nie będzie już wykorzystywana jako forma optymalizacji podatkowej. Szykują się bowiem zmiany w podatkach dochodowych. Planuje się uniemożliwić stosowanie tej znanej prawu cywilnemu konstrukcji w celu uniknięcia obowiązku zapłaty podatku.

Tym razem jednak chciałbym Ci opisać sytuację, w której zastosowanie instytucji datio in solutum NIE przyniosło stronom oczekiwanych skutków…

Stan faktyczny w sprawie był następujący – Spółka (dalej: „Spółka”) zbyła na rzecz podmiotu powiązanego (dalej: „Bank”) przedsiębiorstwo/zorganizowaną część przedsiębiorstwa (dalej: „ZCP”) służące prowadzeniu przez nią działalności w zakresie udzielania kredytów konsumenckich. Niezależnie od powyższego, Spółka zawarła z Bankiem umowy kredytu, na mocy których Bank jako kredytodawca udzielił Spółce kredytów przeznaczonych na finansowanie bieżącej działalności. Transakcja została przeprowadzona poprzez zawarcie przez Bank ze Spółką porozumienia skutkującego zaspokojeniem wierzytelności kredytowej Banku i wygaśnięciem zobowiązania Spółki z tego tytułu w zamian za spełnienie innego świadczenia, to jest przeniesienia na rzecz Banku przedsiębiorstwa/ZCP Spółki zgodnie z art. 453 Kodeksu cywilnego (tzw. datio in solutum).

Spółka powzięła wątpliwość, czy w przypadku przeniesienia przez nią na rzecz Banku przedsiębiorstwa/ZCP w ramach datio in solutum, jest ona zobowiązana do rozpoznania przychodu z tego tytułu. Jej zdaniem wydanie majątku jest sposobem spłaty zobowiązania względem Banku z tytułu umowy kredytu.

Dlaczego? Zdaniem Spółki, ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie wymienia datio in solutum wśród źródeł przychodów. Ponadto przychodem jest jedynie takie zdarzenie, które wiąże się z trwałym, ostatecznym, realnym przyrostem majątku (aspekt pozytywny) bądź zwolnieniem z długu (aspekt negatywny). Dodatkowo Spółka nie otrzymuje żadnego przysporzenia majątkowego od Banku, które powiększy jej majątek. Wręcz przeciwnie, majątek Spółki faktycznie uległ zmniejszeniu. Spółka nie uzyskuje przyrostu majątku, który wynikałby ze zwolnienia z długu (aspekt negatywny). Przeniesienie przedsiębiorstwa/ZCP Spółki na rzecz Banku nie powoduje zwolnienia jej z długu z tytułu zobowiązania do spłaty kredytu w rozumieniu art. 508 Kodeksu cywilnego, lecz wygaśnięcie tego zobowiązania w wyniku jego spełnienia. Porozumienie, na podstawie którego Spółka zwalnia się ze swego zobowiązania z tytułu umowy kredytu, nie stanowi czynności odpłatnego zbycia, nie jest to ani sprzedaż, ani zamiana rzeczy lub praw. Krańcowo Spółka wskazał, że nie otrzymuje żadnej zapłaty od Banku w postaci ceny.

Pomimo tak wielu argumentów, Dyrektor Izby Skarbowej uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe.

Czy chcesz wiedzieć, jakie uzasadnienie swojej decyzji wskazał Spółce organ podatkowy?

Zapoznaj się z treścią interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w dniu 17 marca 2014 roku, znak ILPB3/423-503/13-2/EK.

{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }

Dodaj komentarz

Dziękuję, że chcesz skomentować mój artykuł, jednak jeśli tą drogą poszukujesz pomocy prawnej, proszę Cię
o wiadomość na adres e-mail, który znajdziesz na stronie Kontakt.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: